Μετά την σύγχρονη ελληνική δραματουργία («Spa-σε κατάρα», «Ονόριο, τα ανομήματα ενός εγκληματία», «Φροσύνη» και «Πασού»), το σκηνοθετικό δίδυμο καταπιάνεται με την παγκόσμια λογοτεχνία, διασκευάζοντας για το θέατρο έναν από τους πιο σημαντικούς μυθιστοριογράφους όλων των εποχών, αποδεικνύοντας την πολυσχιδία του ταλέντου τους και της συγγραφικής και ερμηνευτικής τους δεινότητας . Η παράσταση έκανε πρεμιέρα στις 3 Νοεμβρίου 2025 στο Θέατρο Arroyo και παίζεται με μεγάλη επιτυχία κάθε Δευτέρα & Τρίτη στις 21.15.
Το καταραμένο παιδί (L’Enfant maudit) του Ονορέ ντε Μπαλζάκ
Το καταραμένο παιδί είναι ιστορικό μυθιστόρημα του Ονορέ ντε Μπαλζάκ που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά αποσπασματικά σε περιοδικό το 1831 και εκδόθηκε το 1837. Εντάσσεται στις Φιλοσοφικές μελέτες της Ανθρώπινης κωμωδίας. Ο Μπαλζάκ χρησιμοποιεί λεπτομερή περιγραφή και ψυχολογική ανάλυση για να παρουσιάσει την πραγματικότητα της εποχής του, εξετάζοντας τα κίνητρα και τις συγκρούσεις των χαρακτήρων του.
Με ιστορικό υπόβαθρο την εποχή των Θρησκευτικών πολέμων της Γαλλίας, ο Μπαλζάκ παρουσιάζει μια οικογενειακή και ερωτική τραγωδία, στηλιτεύοντας συγχρόνως επικρατούσες αντιλήψεις της εποχής του. Η κεντρική θεματική του έργου είναι αυτή της Ανθρώπινης κωμωδίας , του αριστουργήματος του Μπαλζάκ, που διαπραγματεύεται τη σύγκρουση ανάμεσα στο άτομο και την κοινωνία, τη φιλοδοξία, τον πλούτος, την εξουσία, την απάτη και την ηθική κατάπτωση.
Το έργο
Το 1591, στη Νορμανδία, την εποχή των Θρησκευτικών πολέμων μεταξύ Καθολικών και Ουγενότων, η νεαρή Ιωάννα, που αγαπούσε έναν Ουγενότο ξάδερφό της, αναγκάστηκε, για να σώσει τον εραστή της και την οικογένειά του, να παντρευτεί τον ηλικιωμένο και σκληρό Κόμη ντ’Ερουβίλ, πιστό του βασιλιά Ερρίκου Δ’. Επτά μήνες μετά τον γάμο της, η Ιωάννα γεννά πρόωρα έναν γιο, τον οποίο ο Κόμης καταριέται και διώχνει από το κάστρο, έχοντας αμφιβολίες ότι είναι δικό του παιδί.
Ο Ετιέν, το «καταραμένο παιδί», μεγαλώνει σε ένα βοηθητικό κτίριο του κάστρου, σε ένα σπίτι ψαράδων.
Χρόνια αργότερα, ο ξαφνικός θάνατος της Κόμισσας Ιωάννας αλλά και του δεύτερου γιου, αποκλειστικού κληρονόμου της περιουσίας, υπενθυμίζουν στον ηλικιωμένο Κόμη ότι η διαιώνιση της οικογένειας εξαρτάται πλέον από τον γιο που απέρριψε. Ενώ ο Κόμης πρέπει να φύγει για μια αποστολή, ο Ετιέν απομακρύνεται από το ερημητήριό του και αναθέτουν σε έναν γιατρό να τον προετοιμάσει για να αναλάβει τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις που συνδέονται με τον τίτλο του. Όμως ο νεαρός δεν αργεί να ερωτευτεί τη Γκαμπριέλ, την κόρη του γιατρού. Όταν ο κόμης ακούει γι’ αυτό το αμοιβαίο ειδύλλιο, σπεύδει πίσω, συνοδευόμενος από την Κόμισσα ντε Γκρανλιέ και την κόρη της. Έπειτα δίνει εντολή στον Ετιέν να παντρευτεί την τελευταία. Ο νεαρός, αψηφώντας την οργή του Κόμη, παρουσιάζεται με τη Γκαμπριέλ στο πλευρό του για να επιβεβαιώσει την αγάπη του. Ο Κόμης τους απειλεί και με την αχαρακτήριστη συμπεριφορά του οδηγεί τα πράγματα εκεί που τα θέλει, αποκαλύπτοντας τη σαθρή κοινωνία που εκπροσωπεί, μια κοινωνία πνιγμένη μέσα στον χάος και την αναρχία.
Η Παράσταση
Πρόκειται για μια ευρηματική παράσταση που συνδυάζει εμπνευσμένα σκηνικά της Έλλης Εμπεδοκλή, την καταπληκτική πρωτότυπη μουσική της Σίσσυ Βλαχογιάννη και τις έξοχες ερμηνείες των ηθοποιών της παράστασης Λάζαρου Βαρτάνη, Βασιλικής Γεωργικοπούλου, Θωμά Θάνου, Ιωάννας Παπακωνσταντίνου και Στέφανου Παπατρέχα.
Η αλήθεια είναι ότι η παράσταση είναι αγαστό αποτέλεσμα της συνεργασίας μιας ομάδας που δείχνει πολύ καλά δεμένη και αποτελείται από πολυτάλαντα πρόσωπα.
Ο Λάζαρος Βαρτάνης δεν ερμηνεύει μόνο με μια βροντερή φωνή έναν δυνάστη, κακοποιητικό, υπερφίαλο, αριβίστα, ματαιόδοξο Κόμη ντ’Ερουβίλ, αλλά ασχολήθηκε και με την κατασκευή των σκηνικών, όπως και ο Στέφανος Παπατρέχας δεν ερμήνευσε μόνο τον Ουγενότο ξάδερφο της Ιωάννας, τον ρομαντικό, ιδανικό ήρωα με τα υψηλά φρονήματα Ετιέν, αλλά ασχολήθηκε και με τις ειδικές κατασκευές της παράστασης, πέραν του γεγονότος ότι οι δυο τους μαζί έχουν κάνει την θεατρική διασκευή του έργου του Μπαλζάκ, την απόδοση και την άρτια σκηνοθεσία.
Η Ιωάννα Παπακωνσταντίνου δεν ερμήνευσε μόνο τον ρόλο, της Ιωάννας, που για να σώσει το παιδί της δέχεται τον εκβιασμό και την κακοποίηση από τον Κόμη ντ’Ερουβίλ, αλλά επίσης ερμηνεύει μετά από ταλαιπωρίες, εξευτελισμούς, αποβολές, φόβο, τη Παραμάνα και την δεσποινίδα Ντε Γκρανλιέ, που βρίσκεται στον αντίποδα της Ιωάννας και την οποία προτείνει ο Κόμης για νύφη στον Ετιέν. Η δεσποινίδα Ντε Γκρανλιέ είναι μια κοπέλα που θα έκανε τα πάντα για να ανελιχθεί κοινωνικά και «πουλιέται» στην καλύτερη προσφορά.
Ο Θωμάς Θάνος είναι ο ακέραιος εκείνος γιατρός Μποβουλουάρ, που έρχεται να ξεγεννήσει την Ιωάννα και γίνεται ο έμπιστός της, αυτός που μετά θα φυγαδεύσει στο σπιτάκι δίπλα στη θάλασσα τον Ετιέν. Η Βασιλική Γεωργικοπούλου ερμηνεύει την Γκαμπριέλ, τη ρομαντική, αγνή φύση τηε Γκαμπριέλ, της κόρης του γιατρού Μποβουλουάρ, την οποία ερωτεύεταιο Ετιέν για να ζήσουν τον ιδανικό έρωτα του Ρωμαίου και της Ιουλιέττας με την κατάληξη, που τους επιφυλάσσει ένα διαβρωμένο κοινωνικό πλαίσιο.
Όλοι οι ηθοποιοί πέρα από τους κύριους ρόλους τους μπαίνουν στους ρόλους της κοινωνίας, στους ρόλους των εκπροσωπών της εκκλησίας και του Βασιλιά, φορώντας μανδύες και κρατώντας σκήπτρα αποδίδοντας το ζοφερό εκείνο κλίμα της υποκρισίας, των σκοτεινών διευθετήσεων, των μηχανορραφιών, των εγκλημάτων που ήθελε να καταδείξει ο Μπαλζάκ.
Μια παράσταση, ένα καλοκουρδισμένο θεατρικό παιχνίδι, ένα δρώμενο, που συγκινεί, προβληματίζει και φέρνει κοντά στους θεατές, όλων των ηλικιών, εφήβων κα ενηλίκων, ένα μεγάλο έργο, αυτό του Μπαλζάκ. Επισημαίνω τον βασικό ρόλο της μουσικής (Σίσσυ Βλαχογιάννη) και βέβαια τα ευέλικτα τροχήλατα σκηνικά του Λάζαρου Βαρτάνη, που δημιουργούσαν διαφορετικά πεδία κάθε φορά, μαζί με τους φωτισμούς της Ζωής Μολυβδά Φαμέλη.
Κάθε ρόλος έχει τη δική του οπτική για τα γεγονότα και απαιτεί διαφορετική προσέγγιση, ώστε να αποδοθεί αυτή η ανθρώπινη ταπετσαρία που επιδιώκει ο Μπαλζάκ.
Το έργο είναι επίκαιρο και αναδεικνύει τις αιώνιες πτυχές της ανθρώπινης φύσης και συμπεριφοράς. Αξίζει να το δει κάποιος για να δει πως ο άνθρωπος είναι καταστροφικός προς κάθε τι διαφορετικό και ανοίκειο, γεγονός δυστυχώς που παρατηρούμε ακόμα και σήμερα στις κοινωνίες μας κι ας μιλάμε για συμπερίληψη.
Ένα ενδιαφέρον, απολαυστικό θεατρικό, εικαστικό, ερμηνευτικό γεγονός.