Είδαμε την παράσταση «Δαιμόνια στο Ρέμα» σε σκηνοθεσία Μαρίας Φραγκή στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά παρουσιάζει την παράσταση Δαιμόνια στο Ρέμα σε σκηνοθεσία Μαρίας Φραγκή στη Σκηνή Ωμέγα για έξι μόνο παραστάσεις. Στη σκηνή Ωμέγα του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, η θεατρική ομάδα «Καλλιτεχνικοί Διάλογοι», υπό την Αιγίδα της Εταιρείας Παπαδιαμαντικών Σπουδών, παρουσιάζουν μία σκηνική σύνθεση πάνω σε κείμενα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, από τις 18 Σεπτεμβρίου 2026 (πρεμιέρα) και για περιορισμένες παραστάσεις.

Το έργο

Το διήγημα γράφτηκε από τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη και έχει στο επίκεντρό του μνήμες από την παιδική ηλικία. Αφηγούνται οι ήρωες, που συναντάμε στα διηγήματά του ή και ο ίδιος αυτοβιογραφούμενος. Τα παιδιά μέσα από ρεαλιστικές απεικονίσεις φαίνονται να υποφέρουν από φτώχεια και από ορφάνια.

Εκκινώντας από την επιστροφή ενός «ξένου» πια στον γενέθλιο τόπο, γνωρίζουμε μέσα από τις μνήμες του, το περιβάλλον και την κοινωνία στην οποία μεγάλωσε και ανδρώθηκε. Μια επιστροφή που προκαλεί και όλες τις υπόλοιπες αναμνήσεις για τους ενήλικους πλέον κατοίκους του νησιού. Είναι οι ίδιοι, που ως μικροί ήρωες, κινούνται σε σπηλιές, ρέματα, χωράφια, ακρογιαλιές και μονοπάτια συνομιλώντας με σκιές, κλαδιά, ξωτικά και ζώα.

Η παράσταση
Από την αρχή με τον ήχο των κροτάλων, έναν μελαγχολικό ήχο μελόντικας και βέβαια τον ήχο της θάλασσας βάζει η σκηνοθέτης το γεωγραφικά όρια του έργου και τα στοιχεία, που χαρακτηρίζουν τις μνήμες του μεγάλου μας Παπαδιαμάντη.

Δυο άνδρες  μιλούν γύρω από το τραπέζι ενός καφενείου και αναβιώνουν σκηνές του χωριού και σημεία της ζωής τους εκεί.

Μιλούν για ένα αερικό, που πέρασε σαν φάντασμα και είχε μαράνει τα πάντα. Του φάνηκε του ενός ότι είδε έναν επιβάτη σαν αμερικάνο, ήταν σα να ήξερε κάποτε ρωμαίικα και τα ξέχασε και τώρα δυσκολευόταν καλά καλά να συνεννοηθεί. Έφυγε στην Αμερική για να αναζητήσει μια καλύτερη τύχη, όμως δεν ξέχασε πολλά ,που τον είχαν καθορίσει πριν φύγει όπως το γεγονός ότι  τα  παιδιά τον μισούσαν, γιατί αυτός ήταν παπαδοπαίδι, ενώ εκείνα παιδιά ναυτικών. Φοβόταν πάντα τα στοιχειά.  Ο ήχος συνοδεύει λειτουργικά την ερμηνεία των ηθοποιών.

Ο Αμερικάνος ξενιτεύτηκε πριν 25 χρόνια, κανείς πια δεν τον αναγνωρίζει. Έχουν πεθάνει και οι γονείς του και η μοναξιά είναι μεγάλη. Περιπλανιέται στο λιμάνι και στα χαλάσματα του πατρικού του με μόνη ελπίδα τον έρωτα και την αγαπημένη του που ίσως τον περιμένει.

Μια διήγηση για συνάντηση με τα δαιμόνια παίρνει ζωή στο πανί του θεάτρου των σκιών με την υπέροχη αυθόρμητη και καταλυτική παρέμβαση του Δημήτρη Μαρούδα. Αναφέρεται βέβαια ότι όλα αυτά τα δαιμόνια των διηγημάτων είναι κυήματα φαντασίας.

«Ελάτε καλές μας νεράιδες!» Η θάλασσα  της βλέπει, είναι πλάσματα του αέρα.

Ο μικρός θυμάται ότι έκανε συνέχεια καλοσύνες, αλλά τις έτρωγε από τους συμμαθητές του. Τον χτύπησε και ο δάσκαλος και αποβλήθηκε, έτσι λιποτάκτησε από το σχολείο και αγάπησε τα ερείπια, τα στοιχειά και τα φαντάσματα.

Η μουσική του Μανώλη Ζαχείλα υπηρέτησε το  νόημα της παράστασης, το ίδιο και η σύνθεση των τραγουδιών «Πότε μάτια μου;» και «Σπρώχνει η νοτιά» της Άννας Μουζάκη. Εκφράζουν ακριβώς το παπαδιαματικό πνεύμα και την αναζήτηση της κατάστασης και του ψυχισμού όλων αυτών των κατατρεγμένων και αναξιοπαθούντων του κόσμου αυτού.

Εξαιρετικοί οι  ερμηνευτές Νερίνα Ζάρπα, Μανώλης Ζαχείλας, Τάσσος Ζιάκκας, Τάσος Μπλάτζιος και Μαρία Φραγκή, αποδίδουν το νεφελώδες αυτό περιβάλλον της ανάμνησης, που πολλές φορές είναι οδυνηρό, αλλά δεν παύει να έχει αυτή την έλξη εκείνων των χρόνων, που καθόρισαν όλους αυτούς τους ενήλικες πια ανθρώπους, άλλοτε παιδιά.

Η γλώσσα του Παπαδιαμάντη είναι πραγματικά θεατρική. Δημιουργεί εικόνες και η λεπτομέρειά της συγκλονίσει τον θεατή, εξάπτει την φαντασία, ενώ προβληματίζει με τρόπο γλυκόπικρο. Στην παράσταση αυτή η γλώσσα ήταν ζωντανή, δεν στέκεται σε καμία προθήκη για μελέτη, δρα σκηνικά και επιδρά πάνω στον θεατή.

Η περιεκτική λιτότητα των σκηνικών έδωσε τόπο στο βασικό στοιχείο της παράστασης, τη γλώσσα του Παπαδιαμάντη. Έτσι παρέλασαν από μπροστά μας το ρέμα, τα μονοπάτια, οι ακρογιαλιές, οι σπηλιές… εικόνες που είχαν ήχο και κίνηση, που επιμελήθηκε η Νερίνα Ζάρπα.

Λειτουργική και ουσιαστική η δραματουργική επεξεργασία και σκηνοθεσία της Μαρίας Φραγκή, με την επιστημονική συνδρομή της Έρης Σταυροπούλου, καθώς και τα σκηνικά και κοστούμια της Σάντρας Στεφανίδου και βέβαια τους φωτισμούς του Αλέξανδρου Πολιτάκη. Όλοι ήταν συντονισμένοι στην λιτότητα και προβολή της γλώσσας του Παπαδιαμάντη. Ακούστηκε ο λόγος του και οι ηθοποιοί  της έδωσαν ζωή.

Μια παράσταση, που αφορά κάθε Έλληνα, που σέβεται και τιμά την πνευματική του ιστορία. Υπέροχη επιλογή για παράσταση για παιδιά  και εφήβους.