ΚΡΙΤΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟΥ

13ος ΑΘΛΟΣ του Δημήτρη Πασσά στο θέατρο Σταθμός

Ποιος έχτισε τη Θήβα την εφτάπυλη;[...]Οι βασιλιάδες κουβαλήσαν τ' αγκωνάρια;Ο «13ος Άθλος» του Δημήτρη Πασσά είναι ένα γλυκόπικρο υπαρξιακό νέο – νουάρ.
Avatar photo
13 Οκτωβρίου 2026 • 4′ ανάγνωση
13ος ΑΘΛΟΣ του Δημήτρη Πασσά στο θέατρο Σταθμός

Το έργο  παρουσιάστηκε τον Ιούλιο στο Πολυκεντρικό Μουσείο Αιγών της Βεργίνας στο πλαίσιο του «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός». Η παράσταση συνεχίστηκε για 3 μόνο παραστάσεις στο Θέατρο Σταθμός (25, 26 & 27 Σεπτεμβρίου 2026) και στο Ρωμαϊκό Ωδείο Πάτρας (Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου στις 21:00}.

Το έργο

Η ιστορία ακολουθεί πέντε πρόσωπα σε μια λευκόγκριζη μεγαλούπολη, με ψηλή δόμηση, χαμηλό ορίζοντα, μια σύγχρονη, απρόσωπη, μουντή πόλη. Όπου οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τους φόβους, τα διλήμματα και τους δαίμονές τους, συνδυάζοντας στοιχεία από την ελληνική μυθολογία (με αφορμή τον Ηρακλή) και κάποιους ιαπωνικούς μύθους.  Μια ωδή στους αφανείς ήρωες του κόσμου, με αφορμή τον μέγιστο των ηρώων, ημίθεο Ηρακλή.

Πρόκειται για μια αντιηρωική εποχή, σαν τη σημερινή. Πολλά τα εμπόδια, τα διλήμματα και οι  παγίδες, που απαιτούν προσωπικούς και συλλογικούς άθλους για να ξεπεραστούν. Κάτω από τη σκιά της άγνοιας, της κόπωσης και των φόβων τους, πέντε πρόσωπα – ερμηνευμένα από έναν αξιόλογο θίασο ερμηνευτών – κατορθώνουν να συνδεθούν,  να εμπλέξουν τις ιστορίες τους, ανακαλύπτοντας μέσα τους νέες δυνάμεις. Άλλοτε ακατανίκητοι, άλλοτε τραγικοί, άλλοτε κωμικές καρικατούρες, οι ήρωες αναθεωρούν τις έννοιες του δικαίου, της αλληλεγγύης και τελικά της υπέρβασης, του Άθλου.

Η παράσταση

Η παράσταση ξεκινά με το τραγούδι, που δίνει ακριβώς το νόημα του έργου. «Στα σκοτεινά βαδίζουμε, αγάλματα θαυμάζουμε, εικόνες προσκυνάμε. Με τα γυμνά  τα χέρια μας ανοίξαμε τον δρόμο. Ήρωες και αφανείς. Αφού πολέμησα σε όλα τα πεδία, για να επιβιώσω, πρέπει τη νύφη να  πληρώσω. Δεν θα μας γράψουν τα βιβλία, θα μας ξεχάσει η ιστορία.» Η μουσική του Γιώργου Δούσου σχολιάζει λειτουργικά την παράσταση.

Η σκηνή είναι χωρισμένη σε πέντε σκηνικούς χώρους, που θα φιλοξενήσουν αντίστοιχες ιστορίες και που έχει επιμεληθεί η Σοφία Θεοδωράκη . 

Στον ένα χώρο ζει και  πράττει ένας καθηγητής φιλόλογος ( Μάνος Καρατζογιάννης)  με τον σκύλο του.  «Εμείς τέκνα θνητών με επιλογή και υπομονή, ας μην χαμηλώνουμε τα μάτια! Όταν είμαι μαζί σου είναι σα να είμαι μόνος. Μικρή μου τετράποδη ψυχή με κρατάς όρθιο.»  Μιλά και προσέχει τον σκύλο του τη μοναδική του παρέα, το σταθερό αποκούμπι.

Παραδίπλα δύο κυρίες, που δουλεύουν σε χασάπικο, η Βάσω και η Δήμητρα (Φανή Παναγιωτίδου, Ηλέκτρα Φραγκιαδάκη) φορούν τη στολή εργασίας και καθαρίζουν επιμελώς τον χώρο τους, προετοιμάζοντάς τον για δράση.

Η μία, η Βάσω, ως παλαιοτέρα, κάνει παρατήρηση στην άλλη ότι «μπροστά σε πελάτη δεν ξαναπιάνουμε κρέας χωρίς γάντια». Ακούγεται το τραγούδι “I need a hero” μεγάλη η κούραση της επιβίωσης. Εκτελούμε και δεν ανταπαντούμε. Μόνο έπαθλο για όλους η κούραση.

Ο καθηγητής (Μάνος Καρατζογιάννης) και ο μουσικός στην μπάντα των  αστυνομικών (Κώστας Φιλίππογλου) έχουν δυο ίδια σκυλιά, ο πρώτος την Τόρα, που στα ιαπωνικά θα πει τίγρης, και ο δεύτερος τον Λύκο. Δύο σπουδαία ζώα με διαφορετική προέλευση.

Ενώ όσα εξελίσσονται επί σκηνής είναι απολύτως σοβαρά έως τραγικά, αυτό «σπάει» με αστεία όπως «όχι τώρα Τόρα!».

Η μια από τις χασάπισσες η Βάσω είναι κομμουνίστρια και μαχήτρια για τα δικαιώματα των εργαζομένων. Ο γιος της  (Μιχάλης Θεοφάνους) είναι μπλεγμένος κάπως νομικά και ενδιαφέρεται να τον αποκαταστήσει για να μπορέσει να συνεχίσει τη ζωή του με την οικογένειά του τη γυναίκα του και το παιδί του.

Πίσω από ό,τι διαμείβεται επί σκηνής διαφαίνεται μια κοινωνία διαφθοράς και σαπίλας, που προκύπτει από το κράτος και το παρακράτος, μια σκιώδης ατμόσφαιρα, που απειλεί τους πολίτες.

«Ψαλιδίζουμε την ανθρωπιά για να χωρέσουμε στις απάνθρωπες ζωές μας.» Ο αγώνας επιβίωσης έχει πολλούς διαδρόμους και πολλές παγίδες. Το φορτίο του μυρμηγκιού είναι πιο βαρύ από το σώμα του. Το ίδιο είναι αβαρές. Κάνει ωστόσο έναν αγώνα επιβίωσης.

Στο μακελειό που συμβαίνει οι παράπλευρες απώλειες είναι τα πιο αθώα πλάσματα, τα σκυλιά. Ο 13ος άθλος είναι ο άθλος της επιβίωσης.

Ο Δημήτρης Πασσάς γράφει και σκηνοθετεί ένα υπέροχο έργο, που αφήνει πολλές  υπόνοιες για το κοινωνικό παιχνίδι ενάντια στον άνθρωπο, αλλά παρουσιάζει ευθέως τον προσωπικό του αγώνα και τους άθλους που ο ίδιος διεκδικεί για τη ζωή του.

Όλοι οι ηθοποιοί Μιχάλης Θεοφάνους, Μάνος Καρατζογιάννης, Φανή Παναγιωτίδου, Κώστας Φιλίππογλου, Ηλέκτρα Φραγκιαδάκη συντάσσονται στον αγώνα του άθλου και παρουσιάζουν πραγματικές, αυθεντικές σκηνές βιοπάλης.

Μια παράσταση με μεγάλο ενδιαφέρον, ένα κείμενο, που δεν θα αφήσει κανέναν αδιάφορο, ακριβώς γιατί μας είναι πολύ γνωστό.

Μοιράσου την κριτική: f X