Ο Γιώργος Γκιόκας είναι ηθοποιός και σκηνοθέτης, απόφοιτος της Δραματικής Σχολής του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν. Η επαγγελματική του διαδρομή περιλαμβάνει συμμετοχές σε παραστάσεις απαιτήσεων και συνεργασίες με κορυφαίους πολιτιστικούς οργανισμούς. Έχει εργαστεί, μεταξύ άλλων, στην Εθνική Λυρική Σκηνή («Ρέκβιεμ για το τέλος του έρωτα», σκην. Δ. Παπαϊωάννου) και το Εθνικό Θέατρο. Παράλληλα, έχει αναλάβει χαρακτηριστικούς ρόλους σε έργα του κλασικού και σύγχρονου ρεπερτορίου («Γυάλινος κόσμος», «Ο Υπέροχος Γκάτσμπυ»), κ.ά. Σκηνοθετικά έχει παρουσιάσει τα έργα «Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι σφύριγμα τρένου» (μαζί με τον Νίκο Μαρνά) και «HIV». Ασχολείται ενεργά με το τραγούδι και το χορό.
Το Artistico τον έχει παρακολουθήσει και τον έχει σχολιάσει παλιότερα. Εκ μέρους του Artistico, συνομιλεί μαζί του η θεατρολόγος Μαρία Μαρή.
– Γιώργο σε ευχαριστώ για τον χρόνο και την συνέντευξη που μας δίνεις, ώστε οι αναγνώστες μας και όσοι μα ακολουθούν να σε γνωρίσουν καλύτερα και μάλιστα εν όψει της νέας σου δουλειάς.
Εγώ σας ευχαριστώ. Είναι μεγάλη μου χαρά.
– Γνωριστήκαμε στο έργο του Θανάση Τριαρίδη, «Να ξέρετε πως αυτό που ακούτε είναι σφύριγμα τρένου». Ένα έργο που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 2023, λίγες ημέρες μετά το πολύνεκρο ναυάγιο της Πύλου, και παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία, κάνοντας sold out, για δύο συνεχόμενες σεζόν (Οκτώβριος 2024 – Ιανουάριος 2025), Έκανες συν-σκηνοθεσία με το Νίκο Μαρνά. Πόσο δύσκολο είναι να αγγίζει κάποιος ένα τόσο απόλυτο έργο;
Το να καταπιάνεται κανείς με έργα τα οποία πραγματεύονται ιστορικά γεγονότα είναι μία πολύ απαιτητική διαδικασία, ριψοκίνδυνη θα τολμούσα να πω. Πολλώ δε μάλλον όταν τα γεγονότα αυτά δεν τοποθετούνται στο παρελθόν, αλλά διαδραματίζονται στο τώρα, τη στιγμή ακόμη που μιλάμε. Κάτι τέτοιο αναπόφευκτα σε φέρνει αντιμέτωπο με την ελευθερία σου, την ευθύνη που αυτή η ελευθερία επιφέρει καθώς και με το βάρος της τελικής επιλογής, σε ατομικό και καλλιτεχνικό επίπεδο.
– Έχεις και ένα ρόλο στο έργο ενός κυβερνητικού φορέα, που δήθεν ενδιαφέρεται για κάποια ευρυθμία και συμβολίζει το απρόσωπο και αδιάλλακτο σύστημα που ενδιαφέρεται μόνο να δείξει μια κίνηση de mec ενδιαφέροντος, όπως να προσφέρει πορτοκάλια στους εργαζομένους, που όμως δεν μπορούν να τα στύψουν, γιατί η μηχανή στυψίματος υπάρχει μεν αλλά είναι χαλασμένη. Ένα ψεύτικο ενδιαφέρον όπως η προειδοποίηση στο πακέτο των τσιγάρων ότι το κάπνισμα σκοτώνει. Ο ρόλος σου ήταν κομβικός και με πολλές ερμηνείες. Θέλεις λίγο να το σχολιάσεις;
Ο ρόλος αυτός, ο ρόλος του «Καθαριστή» όπως τον αποκαλούμε, είναι ένα στοιχείο εμβόλιμο το οποίο δεν υπήρχε στο αρχικό κείμενο αλλά εμπνέεται άμεσα από αυτό και συγκεκριμένα από τη φράση «Ίσως κάποιος από αυτούς που θα καθαρίσουν τα αίματα να θυμάται κάτι από όλα αυτά». Ταυτόχρονα ελπίδα και σπαραγμός. Αυτή η μυστηριώδης βουβή φιγούρα, η οποία, όπως παρατηρήσατε, είναι όντως ανοιχτή σε πολλές ερμηνείες, θα έλεγα ότι προστέθηκε ακριβώς για να επιτείνει την αίσθηση του ανοίκειου και να δημιουργήσει μία αμφιταλάντευση: τελικά υπάρχει κάποιος που θα κρατήσει ζωντανή τη μνήμη, είναι όλα προγραμματισμένα να χαθούν στη λήθη, τι από τα δύο θα ήταν μακροπρόθεσμα πιο ωφέλιμο και υπό ποιους όρους;
– Ο ίδιοςυπάλληλος έρχεται να «καθαρίζει», να συγκαλύψει τα στοιχεία του εκάστοτε εγκλήματος. Πόσο βαρύ είναι αυτό για έναν ηθοποιό όταν γνωρίζει ότι καλύφθηκαν τα πτώματα και όλα τα στοιχεία στα Τέμπη;
Είναι πολύ βαρύ για έναν άνθρωπο εν γένει, ανεξαρτήτως ειδικότητας ή κλίσης, διαφορετικά δεν είναι άνθρωπος. Το θέατρο είναι στην ουσία του ένα παιχνίδι και πολλές φορές παίζοντας μεθούμε από αυτό το παιχνίδι και πρόσκαιρα λησμονούμε την βαρύτητα που μπορεί να έχουν όσα παίζουμε στην «πραγματική» ζωή. Δεν μπορούμε από τη σκηνή να απλώσουμε το χέρι στον άνθρωπο που θαλασσοπνίγεται όπως δεν μπορούμε να φέρουμε γαλήνη στις οικογένειες των θυμάτων των Τεμπών. Παίζουμε όμως για να κρατήσουμε ζωντανή τη συζήτηση γύρω από αυτά τα θέματα, για να κρατήσουμε ζωντανή τη μνήμη.
– Πόσο ευαισθητοποιημένος είσαι απέναντι στην επικαιρότητα; Μπορεί το θέατρο να αλλάξει τη ροή των πραγμάτων;
Είμαι αναγκαστικά ευαισθητοποιημένος, δεδομένου ότι η επικαιρότητα προσκρούει επάνω μου παρά τις προσπάθειές μου να κρυφτώ από αυτή.
Τώρα, αναφορικά με το δεύτερο σκέλος… Το νερό θα επιβάλλει τον δρόμο του προς τη θάλασσα. Να αλλάξει η ροή των πραγμάτων προς ποια κατεύθυνση; Ποια σκοπιμότητα θα εξυπηρετήσει η αλλαγή αυτής της ροής; Ποιος θα επιβάλλει αυτή την αλλαγή; Δεν νομίζω ότι είναι αυτός ο στόχος ούτε αυτή η λειτουργία του θεάτρου. Πιστεύω πως δεν θα πρέπει να είναι.
– Έχεις σκηνοθετήσει και το HIV του Θανάση Τριαρίδη με τη Λίλα Παντελίδου και όπως είχα γράψει στην κριτική μου τότε στο Artistico «έδωσες έμφαση στη φωνή της καταπιεσμένης κραυγής». Πρόκειται για έναν θεατρικό μονόλογο της Επίφανι Γκούντμαν, ενός μικρού κοριτσιού που γεννήθηκε στην Νιγηρία, απήχθη και έγινε θύμα trafficking, βρέθηκε σεξουαλική σκλάβα στις πιάτσες της Ευρώπης και αυτοκτόνησε στην Αθήνα το 2013, δέκα μέρες μετά την προώθηση των προσωπικών της στοιχείων, καθώς και της φωτογραφίας της, στον Τύπο για «να ενημερωθούν οι πελάτες της πως έχει AIDS.» Διαπομπεύτηκαν και άλλες σεξεργάτριες και όχι βέβαια οι πελάτες τους. Το θέμα είναι κοινωνικό με ανθρωποφαγικές προεκτάσεις. Πώς το αντιμετωπίζεις;
Θυμάμαι ότι μου είχε κάνει τρομερή εντύπωση, όταν ξεκίνησα να επεξεργάζομαι το κείμενο, το ότι είχα ξεχάσει τη συγκεκριμένη περίπτωση. Χρειάστηκε να διαβάσω το έργο του Τριαρίδη για να θυμηθώ πως αυτή την ιστορία την είχα παρακολουθήσει στα δελτία ειδήσεων. Είναι τρομακτικό πως, παρά τα όσα βήματα προόδου έχουμε σημειώσει, εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε ως δευτερευούσης σημασίας κάθε αμιγώς «γυναικεία» υπόθεση. Όπως το διάβασα εγώ, με το HIV του ο Θανάσης Τριαρίδης προσπαθεί να μας κάνει να ακούσουμε αυτή την ενδόμυχη κραυγή, την κραυγή του μόνιμα αδικημένου σε κάθε έκφανση της ιστορίας.
– Υπάρχει νέα συνεργασία με μεγάλο, λατρεμένο έργο το Συρανό ντε Μπερζεράκ του Εντμόντ Ροστάντ και με μεγάλο θίασο, σε σκηνοθεσία του Γιάννη Κακλέα. Πες μας κάτι για αυτό. Ποιός είναι ο ρόλος σου; Πώς σου φαίνεται αυτή η συνεργασία ;
Εδώ αλλάζουμε κλίμα, ριζικά. Ως ηθοποιός πλέον συμμετέχω στο ensemble της παράστασης, υπό την καθοδήγηση ενός σημαντικού σκηνοθέτη. Δεν έχω έναν μόνο ρόλο, λοιπόν, αλλά έχω τη χαρά να μοιράζομαι τη σκηνή με υπέροχους συνεργάτες. Πρόκειται για ένα έργο άλλου ύφους, άλλης υφής και αισθητικής. Εδώ επιστρέφουμε σε «κλασικά» μοτίβα – τα οποία έχουμε ανάγκη. Αχ, πάντα θα τα έχουμε ανάγκη! Το στοιχείο που περισσότερο αιχμαλωτίζει την προσοχή μου σε τέτοιου είδους έργα είναι το πώς καλλιεργούν και οξύνουν την ευαισθησία στην αναμέτρησή τους με υψηλές έννοιες όπως ο έρωτας και η τιμή, για παράδειγμα. Και το μόνο σίγουρο είναι πως έχουμε ανάγκη από τέτοιου είδους διδάγματα – στην εποχή μας ειδικά.
– Υπάρχουν άλλα καλλιτεχνικά σχέδια στο κοντινό ή το απώτερο μέλλον;
Υπάρχουν. Υπάρχουν πολλά! Δεν υπάρχει χρόνος και – κυρίως – χρήματα.
Ευχαριστώ και πάλι για την συνομιλία. Καλή επιτυχία σε όλα!